ÅžADUMAN KARACA

Bizi ne zaman ve nerede bir böceğin sokacağı bilinmez: sinekler, arılar, eşekarıları v.b.  Çoğunlukla sokulan yer  kısa bir süre için acır, fakat arkasından uzun süre kaşınır. Bazıları bize ciddi boyutta sıkıntı verir, hatta iltihaplanarak haftalarca geçmek bilmez. Kortizon içeren merhemler tabii ki hemen sürülebilir, fakat bu gerçekten gerekir mi? Aslında çok nadiren bu yola baş vurmak gerekebilir, onun yerine evlerimizde kadim bilgilerin yardımıyla böcek-sinek sokması durumunda ilkyardımı kendimiz yapabiliriz.  Akrep, yılan ve çiyan sokmalarında aşağıdaki önlemler kesinlikle yetersizdir, lütfen böylesi durumlarda tam teşekküllü bir sağlık kurumuna başvurunuz.

Aşağıda hem Anadolu’da hem de tüm dünyada kullanılan yöntemlerden sadece bazılarını bulacaksınız, fakat her şeyden önce şu üç noktaya da dikkat etminizi önemle rica ederim.   

Dikkat: Her insan böcek-sinek sokmalarında çok farklı reaksiyon gösterir, o nedenle bilhassa aşırı şişme, nefes alamama, tansiyon ve kalp ile ilgili semptomlarda derhal en yakın tıbbi yardım merkezine gidilmeli!!!  SOS!!! SOS!!!

Dikkat : Ağız, boğaz ve dudak bölgelerindeki sokmalara hemen buz koyun, buz emin. Aynı zamanda bir an önce en yakın sağlık merkezine gidin, tehlikeli olabilir!!!  SOS!!! SOS!!!

Dikkat: Küçük çocuklarda böcek sokmaları kan zehirlemesine kadar götürebilir. Böcek sokan bölge kaşınma sonrasında şiştiyse, lütfen çoçuğu hemen bir hastaneye götürün!

1. Böceğin soktuğu bölgeye hemen buz koyun veya soğuk kompres yapın ya da sokulan bölgeyi akan soğuk suya tutun.
2. Arı veya eşekarısı sokması durumunda, arının iğnesini dikkatli bir şekilde çıkarın. 
3. Lahana yaprağının suyunu sıkın, bu suyu sokulan bölgeye bolca sıvayın, (bilhassa arı ve eşekarısı sokmasında), zehirin dağılmasını engeller.
4. Eğer böcek sokulan nokta aşırı derecede kaşınıyor ise, bölgeye şu uygulamaları yapabilirsiniz:   

-        Kuru soğan suyu veya kuru soğan enine kesilip direkt sokulan noktanın üzerine basılır

-        Sirkeye tuz ilave ederek

-        Taze sıkılmış limonun suyu (ağrıya karşı da iyi)

-        Suda çözülmüş maya

-        Taze fesleğen yaprağı ezip üzerine basınız, fesleğen türü önemli değil.

 

1. Sokulan bölgede iltihaplanmayı engellemek için, sokulma noktasına bir damla kızdırılmış bal mumu damlatın.
2. Bir kabın içine bir tatlı kaşığı killi toprak koyup, bunu su ile karıştırarak bir lapa kıvamına getirin ve buna üç damla nane yağı karıştırıp, söz konusu bölgeye sıvayın.
3. Taze maydanozu ince kıyın, bunu temiz bir pamuklu mutfak bezine koyarak sokulan bölgeyi sarın.
4. Kaşınan bölgeyi lütfen kaşımayın, onun yerine kendi tükrüğünüz ile tekrar tekrar nemlendirin.

9.     Arı sokmasında sokulan nokta ıslatılır (en ideali sokulan kişinin kendi tükrüğü ile) ve üzerine toz şeker dökülür, şeker zehiri alır.

1. Doğada yürüyüş esnasında bir böcek sokması durumunda bir sinirli ot (yaraotu) yaprağını çiğneyip lapa haline gelince sokulan yerin üzerine koyun. Kaşıntı ve iltihap önlenmiş olur. Bu uygulama için sinirli otun dar ve geniş yapraklı olmak üzere her iki türü de kullanılabilir. (bak. Resimler)
2. Böcek sokması sonrasında sokulan yeri tükrüğünüz ile ıslatıp üzerine tuz dökerseniz, yara oluşmasını önlersiniz.
3. Soğuk saklanmış lor peynirinden hazırlanan bir sargı, böcek sokulması sonrasında şişmeyi ve kaşıntıyı önler.
4. Böcek sokması sonrasındaki kızarıklığa sirkeli su kompresleri ve rendelenmiş çiğ patates sargıları iyi gelir.
5. Böcek sokulan bölgeye oğulotu yapraklarını ezip bastırırsanız, hem ferahlık verir, hem de olası iltihap durumunu önlemiş olursunuz.

 

Böcek sokmalarından koruyucu önlemler:

-        Beyaz, yeşil veya krem renkli giysileri tercih ediniz, böcekler sizi rahat bırakacaktır.

-        İnce, fakat kolları ve bacakları kapayan giyisiler giymekte yarar var. 

-        Yüzünüze, ellerinize ve kollarınıza karanfil yağı (yoksa lavanta yağı da olabilir) sürerseniz, sinek ve böceklerin size yaklaşmasını engellemiş olursunuz. Hazırlanışı: 500 ml yüksek kalitede zeytin yağına 5 damla uçucu karanfil (veya lavanta) yağını karıştırınız.

-        Alkol kokusunu da sinek ve böcekler sevmez, bunu vücuda sürülebilirsiniz, fakat tabii ki bu bir tercih konusudur.

-        Itırotu yapraklarını avucunuzda önce biraz ezip, bu yapraklar ile kol ve bacaklarınızı ovunuz. Itırotu kokusunu çoğu sinek sevmez.

 

 

Konu ile ilgili bazı bilgiler

Yaz dönemi sinek – böcek dönemidir. Hareket ettiğimiz her yerde bunlara rastlamak olağandır ve bu olması gereken bir durumdur. Lütfen bulunduğunuz tatil yöresini veya normal yaşam bölgesini ilaçlatmaktan kaçının. Bu yapılan ilaçların sadece sinek ve böceklere değil, doğadaki bütün canlılara ve biz insanlara da zararı vardır. Hatta bu ilaçlar eninde sonunda gıda veya hava yoluyla yine gelip bizi bulacaktır.

Böcek sokmasında neler oluyor?

Bizi kuluçka dönemlerinde beslenmek isteyen dişi sinekler ısırır.  Soktukları noktaya önce kan pıhtılaşmasını engelleyen uyuşturucu bir sıvı enjekte ederler ki sokulan noktada kan akışı devam etsin.  Fakat bu uyuşturma işleminin sineğe başka bir yararı daha vardır; biz ısırmayı algılayamayız, o da bu arada gerekli kanı emmek için zaman kazanmış olur. Şayet biz bunu farkedersek, gayri ihtiyari sineğin üzerine bir şaplak yapıştırırız ve sinek o anda ölür, ya da bizden hızlı davranır ve uçar gider. Her iki durumda bize kalan, ısırılan bölgede bir şiskinlik ve kızarıklıktır. Bu şişkinlik ve kızarıklık, hatta arkasından gelen kaşınma durumu, sineğin bize enjekte ettiği sıvıdaki doku hormonu histamine  vücudumuzun reaksiyonudur. Kimi insan bu hormona karşı hafif, kimisi aşırı reaksiyon gösterirken, kimisi  ise hiç etkilenmeyebilir.  Reaksiyon gösterme durumunda bu bölgeyi kaşımak durumu daha da kötüleştirir, çünkü aynı yerde sinirler de mevcuttur ve bunlar kaşıma durumunda tahriş olur; bu arada kaşınan yer mikrop kaparsa iltihaplı süreçler de yaşanabilir.  

 

Keyifli ve böceksiz bir yaz mevsimi dileğiyle

Åžaduman Karaca